04
april
2015
|
02:00
Europe/Amsterdam

Wetenschappelijk onderzoek redt mensenlevens

Samenvatting

Afgelopen week werd de Hartstichting in een aantal media in een negatief daglicht geplaatst. Dierenactivisten stelden dat donaties die de Hartstichting tijdens de Hartweek (onze collecteweek) inzamelt worden gebruikt om ‘dierproeven te financieren’.

Iedereen begrijpt dat sommige mensen moeite hebben met dierproeven. Ook de wetenschappelijke wereld ziet liever dat deze niet nodig zijn. Wat veel mensen zich niet realiseren, is dat alle geneesmiddelen en vaccins om veiligheidsredenen eerst getest moeten worden op dieren. Of het nou gaat om paracetamol, aspirine of een medicijn voor hart- en vaatziekten. Dit is wettelijk bepaald in Nederland.

Dierproeven soms onvermijdelijk

Voor wetenschappelijk onderzoek naar (andere) levensreddende of verbeterende medische behandelingen zijn dierproeven niet verplicht. Helaas biedt de wetenschap niet altijd een geschikt alternatief voor onderzoek: dierproeven zijn dan onvermijdelijk om mensenlevens te redden. Waar mogelijk werken wetenschappers zo veel mogelijk met alternatieven, binnen de regels van de wet. Denk bijvoorbeeld aan cellen die gekweekt zijn in het laboratorium, computermodellen of proefpersonen.

1 miljoen hart- en vaatpatiënten

De samenleving heeft dringend behoefte aan oplossingen voor hart- en vaatziekten. Nederland telt ongeveer 1 miljoen hart- en vaatpatiënten. Elke dag overlijden meer dan 100 mensen aan een hart- of vaatziekte en belanden 1000 mensen in het ziekenhuis. Ongeveer de helft van de mensen die plotseling een hartinfarct of hartstilstand kreeg, had vooraf géén duidelijke klachten. De gevolgen kunnen dodelijk zijn of het leven van het slachtoffer en dierbaren drastisch veranderen. De Hartstichting weigert zich hier bij neer te leggen. Wetenschappelijk onderzoek is nodig om hart- en vaatziekten te voorkomen, beter te behandelen en te genezen.

Strenge eisen aan onderzoek

De Hartstichting financiert kwalitatief, hoogwaardig onderzoek naar hart- en vaatziekten, naast het geven van voorlichting over een gezonde levensstijl en het realiseren van innovaties in de zorg. Onderzoek dat de Hartstichting financiert moet voldoen aan alle wettelijke eisen uit de Wet op de dierproeven en de Gezondheids- en Welzijnswet voor dieren.

Daarnaast hanteert de Hartstichting zelf ook strenge eisen aan onderzoek van wetenschappers. Voordat een onderzoek (deels) gefinancierd wordt, vindt er een uitgebreide selectieprocedure plaats. Experts uit binnen- en buitenland beoordelen óf een onderzoek werkelijk bijdraagt aan het bestrijden van hart- en vaatziekten. Ook beoordelen zij de onderzoeksmethode en kijken zij uiterst kritisch naar het al dan niet (verplicht) inzetten van proefdieren. Waar mogelijk werken wetenschappers zo veel mogelijk met alternatieven.

Oplossing voor de toekomst

De samenleving zoekt naar alternatieven voor dierproeven. Staatssecretaris Dijksma heeft voor de periode 2015-2017 budget vrijgemaakt om onderzoek naar alternatieven voor dierproeven te stimuleren. Ook de gezondheidsfondsen zetten zich al jaren in om het aantal dierproeven terug te dringen. De Hartstichting draagt hier op actieve wijze aan bij:

  • Wij waren medefinancier van het ZonMw-stimuleringsprogramma ‘Dierproeven begrensd’ en zullen bijdragen aan het vervolg hierop. Dit is een programma dat beoogt bij te dragen aan de vervanging, vermindering en verfijning van dierproeven.
  • We wijzen wetenschappers op het doen van een systematic review: gedegen literatuuronderzoek om te voorkomen dat dierproeven die al eerder zijn uitgevoerd onnodig worden herhaald.
  • Namens de Samenwerkende Gezondheidsfondsen participeren wij in het Regulier Overleg Dierproeven en hun Alternatieven (RODA). In het RODA bespreekt de overheid samen met de maatschappelijke partijen het (voorgenomen) beleid ten aanzien van (alternatieven voor) dierproeven in relatie tot maatschappelijke trends en ontwikkelingen.

Wil je meer weten?

Lees ook het standpunt van de samenwerkende gezondheidsfondsen.
De Hartstichting is lid van de Samenwer­kende Gezondheidsfondsen (SGF) in Nederland. De 20 gezondheidsfondsen van de SGF hebben een gezamenlijk standpunt over de inzet van dierproeven geformuleerd.