17
november
2020
|
09:00
Europe/Amsterdam

Prijs en presentatie beïnvloeden keuze voor gezonde producten

Gezonde producten worden duidelijk vaker gekocht als deze goedkoper zijn en meer opvallen in de supermarkt en als ongezonde producten tegelijkertijd ook duurder zijn. Dat blijkt uit door de Hartstichting en ZonMw gesteund onderzoek in een virtuele supermarkt. De tussentijdse resultaten laten zien dat meerdere veranderingen tegelijk het meeste effect hebben. Binnenkort testen de onderzoekers in verschillende Coop filialen of deze veranderingen in een echte supermarkt ook zo uitpakken.

Doe je wekelijkse boodschappen zoals je altijd doet, maar dan achter een computer, in een virtuele supermarkt. Dat vroegen onderzoekers van het Amsterdam UMC aan een groep supermarktbezoekers. Ongeveer 350 bezoekers deden vijf keer op deze manier boodschappen. De onderzoekers brachten steeds veranderingen aan in de supermarkt en keken of mensen meer gezonde producten aanschaften in deze gewijzigde supermarktomgeving.

Meer gezonde producten
Zo lieten ze gezonde producten meer opvallen, bijvoorbeeld door met borden aan te geven welke (gezonde) zuivelproducten vaak gekocht werden. Of door een pijl van een ongezond naar een gezond product te wijzen (bijvoorbeeld van wit naar bruin brood). Ook experimenteerden ze met prijsveranderingen. Ze maakten ongezonde producten de ene keer 25% duurder, een andere keer verlaagden ze de prijs van gezonde producten met 25% en nog een andere keer deden ze beide. Vervolgens keken de onderzoekers wanneer mensen meer gezonde producten kochten. De gevonden effecten waren vergelijkbaar voor mensen met een laag en een hoog inkomens- en opleidingsniveau.

Gezonde keuze makkelijker maken
"Het aanbod en de acties in een supermarkt zijn nu primair gericht op stimuleren van ongezond eten en drinken,” zegt Carolien Martens, senior public affairs bij de Hartstichting. “Dat moet anders. Het onderzoek laat zien dat veranderingen in de supermarkt mogelijk ook op een positieve manier ingezet kunnen worden. Op die manier maak je een gezondere keuze makkelijker voor de consument.”

Omgeving belangrijk
Een omgeving waarin het eenvoudig en aantrekkelijk is om te kiezen voor gezonde producten is belangrijk voor het terugdringen van hart- en vaatziekten en voor een gezonde maatschappij in het algemeen. Met name mensen met een lager opleidingsniveau lukt het minder goed er een gezonde leefstijl op na te houden. Zij leven gemiddeld zes jaar korter, en vijftien jaar minder in goede gezondheid, dan mensen met een hoger opleidingsniveau.

Over het Supreme Nudge onderzoek
Hoe kan je mensen verleiden om vaker voor gezonde voeding in de supermarkt te kiezen? En leidt dat vervolgens ook tot een lager cholesterolgehalte, een lagere bloeddruk of een gezonder gewicht? Dat onderzoeken wetenschappers onder leiding van het Amsterdam UMC met steun van de Hartstichting.

Centraal in het onderzoek staat het nudgen van de supermarktbezoekers. Daarnaast worden de effecten van prijsveranderingen onderzocht. Nudgen is een techniek uit de gedragspsychologie waarbij mensen subtiel worden gestimuleerd om zich op een gewenste wijze te gedragen. Zo worden voor het onderzoek gezonde voedingsmiddelen gepromoot. Vervolgens wordt gekeken of het koopgedrag van de bezoekers verandert door deze veranderingen. Ook wordt onderzocht of dit op termijn zorgt voor een lager cholesterolgehalte, een lagere bloeddruk of een gezonder gewicht. In totaal doen acht supermarkten in Nederland mee aan het onderzoek. Deze supermarkten zijn speciaal geselecteerd in buurten die een lager dan gemiddelde sociaaleconomische score hebben.

De Hartstichting werkt al jaren aan manieren om mensen te helpen een gezonde leefstijl lang vol te houden. Daarom heeft de Hartstichting onderzoeken hiernaar mogelijk gemaakt, waaronder dit onderzoek. Ook ZonMw investeert in deze onderzoeken.