27
januari
2015
|
01:00
Europe/Amsterdam

Concrete overheidsadviezen om duizenden dodelijke tabaksslachtoffers te voorkomen

Samenvatting

Precies 10 jaar geleden ondertekende Nederland het FCTC Verdrag (Framework Convention on Tobacco Control). Vandaag verscheen het FCTC schaduwrapport, dat inzicht geeft in of en hoe Nederland zich houdt aan haar verantwoordelijkheid. Initiatiefnemers zijn de Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en het Longfonds. Zij geven een aantal dringende aanbevelingen aan de Nederlandse overheid.

Roken is de vermijdbare doodsoorzaak nummer 1 in Nederland. Jaarlijks overlijden in Nederland 19.000 mensen aan de gevolgen van roken. In 2011 scoorde Nederland duidelijk nog onvoldoende ten aanzien van het tabaksbeleid. Sinds staatssecretaris Van Rijn aan het roer staat, lijkt het langzaam de goede kant op te gaan.

Tegelijkertijd zijn veel noodzakelijke maatregelen nog niet genomen. De Nederlandse overheid moet bijvoorbeeld meer gaan investeren in het bewust maken van haar inwoners over de schade van (mee)roken. Ook moeten er nog meer maatregelen genomen worden om het gebruik van tabak te ontmoedigen.

FCTC schaduwrapport

Het doel van het FCTC verdrag is om schadelijke gevolgen van roken aan te pakken en hiermee levens te redden. 180 Landen hebben zich verbonden aan het FCTC Verdrag.

KWF Kankerbestrijding, het Longfonds en de Hartstichting hebben als samenwerkingspartners in de  ‘Alliantie Nederland Rookvrij’, het initiatief genomen om door middel van een FCTC schaduwrapport in kaart te brengen of en hoe Nederland zich houdt aan haar verantwoordelijkheid.

Concrete aanbevelingen voor overheid

Het lijkt langzaam de goede kant op te gaan met Nederland. De weg die is ingeslagen sinds staatssecretaris Van Rijn aan het roer staat, geeft vertrouwen. Tegelijkertijd zijn veel noodzakelijke maatregelen nog niet genomen, terwijl de urgentie onverminderd hoog is.

Het FCTC schaduwrapport, dat gepresenteerd werd door prof. dr. Marc Willemsen, staat boordevol concrete adviezen voor de overheid om het invoeren van het verdrag te versnellen en verbeteren.

Drie belangrijke aanbevelingen zijn:

1. Invoering van overkoepelend beleid, specifiek gericht op tabaksontmoediging

Dit beleid dient voort te komen uit een heldere visie op tabaksontmoediging, waaruit blijkt dat de overheid instrumenten inzet op het gebied van volksgezondheid maar ook financiën. Hierbij zijn o.a. accijnzen een doeltreffend middel.

2. Het verhogen van het bewustzijn van de Nederlanders over de schadelijkheid van (mee)roken.

Momenteel is het kennis- en bewustzijnsniveau van Nederlanders, over de gevolgen van vooral meeroken, internationaal gezien erg laag. Dit is onbegrijpelijk voor een ontwikkeld land als Nederland. Zaak dus voor de overheid om meer te investeren in het proactief informeren en waarschuwen van de Nederlandse bevolking.

3. Invoering van maatregelen op het gebied van tabaksverkoop en –marketing

Maatregelen zijn:

  • display ban: tabaksproducten mogen niet meer zichtbaar geëtaleerd verkocht worden.
  • plain packaging: tabaksproducten mogen alleen nog verkocht worden in neutrale verpakkingen en geen marketinguitingen mogen dragen, anders dan de waarschuwingen.

De ‘Alliantie Nederland Rookvrij’ beoogt met het FCTC schaduwrapport het onderwerp roken en dan met name de schadelijkheid ervan, hoger op de agenda te krijgen van de overheid. Ze wil hiermee een beeld geven van de maatregelen die onderdeel uit moeten maken van een effectief beleid om dit grote volksgezondheidsprobleem op te lossen.

Floris Italianer, directeur Hartstichting: “Reclame maken voor een dodelijk product als de sigaret mag gelukkig op steeds minder plekken. Helaas maken rokende mensen via hun pakje - de mini billboards - nog steeds reclame voor sigaretten. Een maatregel als plain packaging helpt om dit type promotie voor tabak te laten verdwijnen en roken te denormaliseren.”

Als de aanbevelingen uit het rapport worden gevolgd, kunnen duizenden dodelijke slachtoffers per jaar in Nederland worden voorkomen.

Overhandiging FCTC Schaduwrapport aan Kamerleden

Michael Rutgers, directeur van het Longfonds en tevens voorzitter van de Alliantie Nederland Rookvrij overhandigde met deze boodschap het FCTC Schaduwrapport 2014 aan de aanwezige Kamerleden:

  • Henk van Gerven, Kamerlid SP: ‘Ik ben minder negatief dan een aantal jaren geleden. Schippers vond alles best, we ervaren daar nu de schade ervan.’
  • Marith Rebel, Kamerlid PVDA: ‘Van Rijn heeft veel in korte tijd voor elkaar gekregen. We zijn er nog niet, maar alles ligt er om goed door te kunnen pakken.’

De Christen Unie overweegt nieuwe moties n.a.v. het rapport.

Internationale effectieve maatregelen om levens te redden

Internationaal blijkt dat er vele effectieve maatregelen bestaan die, wanneer ze door overheden worden ingevoerd, duizenden levens per jaar kunnen redden. Denk hierbij o.a. aan waarschuwingsfoto’s op de verpakkingen, het verhogen van de accijnzen en investeren in campagnes. Een groot aantal van deze bewezen effectieve maatregelen is samengebracht in een internationaal verdrag: De Framework Convention on Tobacco Control (FCTC) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Meer informatie

Lees ook: